W dniu 22 czerwca br. Komisja Europejska przyjęła kierunek przyszłej unijnej polityki transportowej (Komunikat w tej sprawie u dołu strony).

Jak czytamy w Komunikacie pod nazwą "Keep Europe moving - Sustainable mobility for our continent, Mid-term review of the European Commission’s 2001 Transport White Paper" obok działań przewidzianych w Białej Księdze, takich jak rozwój połączeń kolejowych i morskich dla transportu towarów na duże odległości, niezbędne będą dodatkowe instrumenty. Obejmują one plan działań dotyczący logistyki transportu towarowego; inteligentne systemy transportowe, dzieki którym mobilność stanie sie bardziej wydajna i przyjazna dla środowiska; debatę na temat zmian charakteru mobilności na obszarach miejskich; plan działań mający na celu rozwój szlaków żeglugi śródlądowej oraz ambitny program wprowadzenia napędu ekologicznego w samochodach ciężarowych i osobowych.

Kierunek polityki transportowej nakreślony w przeglądzie opiera się na Białej Księdze z 2001 r. Obejmuje on działania mające na celu stworzenie konkurencyjnej europejskiej sieci kolejowej poprzez liberalizację, innowacje technologiczne i interoperacyjność sprzętu, inwestycje w infrastrukturę oraz lepsze monitorowanie rynku, a także wprowadzenie od 2007 r. nowej tabeli wyników. Rozwinięte mają być autostrady morskie oraz żegluga morska bliskiego zasięgu, z naciskiem na połączenia z lądem. Polityka dotycząca portów europejskich, która zostanie wprowadzona w 2007 r. będzie miała za zadanie m. in. zwiększenie inwestycji w porty i obszary przyległe.

Rozsądne mechanizmy pobierania opłat mają przyczynić się do bardziej racjonalnego wykorzystania infrastruktury. W ramach przeglądu zapowiedziano przedstawienie do 2008 r. metodologii stanowiącej podstawę rozsądnego pobierania opłat.

Kontynuowane będą działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa różnych form transportu. Należy zintensyfikować działania zmierzające do zmniejszenia o połowę liczby osób ginących na drogach UE w stosunku do poziomu z lat 2001-2010. Od 2007 r. organizowany będzie Europejski Dzień Bezpieczeństwa na Drogach, mający na celu podnoszenie świadomości. Zintegrowane podejście do bezpieczeństwa drogowego obejmie obszary takie jak projektowanie pojazdów, infrastruktura oraz zachowanie kierowców. Należy również wzmocnić ochronę praw pasażerów, w szczególności w zakresie wszystkich form transportu dla osób, których mobilność jest ograniczona.

Instrumenty przewidziane w Białej Księdze z 2001 r. muszą zostać dostosowane do nowych warunków związanych z rozszerzeniem UE, wzrostem cen paliwa, zobowiązaniami z Kioto oraz globalizacją. W celu optymalizacji działania każdej formy transportu oraz ich połączenia, europejska polityka zrównoważonej mobilności wymaga zastosowania narzędzi politycznych. Komisja chce przyjąć w 2007 r. plan działań dotyczący logistyki, który zapewni lepsze współdziałanie transportu drogowego, morskiego, kolejowego i rzecznego oraz zintegruje różne formy transportu w łańcuchy logistyczne. Takie działanie przyczyni się do wzrostu konkurencyjności przemysłu, a także zmniejszy stopień oddziaływania transportu towarów na środowisko.

Przegląd kładzie nacisk na inteligentne systemy transportowe. Nie ma powodu, dla którego statki, samochody ciężarowe i pociągi nie miałyby wykorzystywać równie skomplikowanych systemów komunikacji i nawigacji, co samoloty. Zarządzanie przepływem ruchu i zdolnością przewozową w czasie rzeczywistym, a także wykorzystanie systemów śledzenia pozwoli na obniżenie kosztów, poprawę jakości środowiska oraz wzrost bezpieczeństwa. Kluczową rolę w promowaniu nowych technologii odgrywał będzie program Galileo.

Na transport przypada 30 % całkowitego zużycia energii oraz 71 % całkowitego zużycia ropy w UE. Transport drogowy odpowiada za 60 % całkowitego zużycia ropy. W celu zmniejszenia zależności od ropy oraz zapewnienia bardziej zrównoważonego transportu, Komisja przedstawi w 2007 r. strategiczny plan w dziedzinie technologii energetycznych, a w 2009 r. istotny program dotyczący pojazdów o napędzie ekologicznym.

Przegląd wskazuje na konieczność podjęcia bardziej ambitnych działań dotyczących zmiany charakteru mobilności na obszarach miejskich Europy. Za pomocą Zielonej Księgi Komisja rozpocznie w 2007 r. debatę dotyczącą polityki transportu miejskiego. UE może odegrać rolę katalizatora, zachęcając decydentów do zajęcia się kwestiami natężenia ruchu, zanieczyszczenia i wypadków poprzez podjęcie innowacyjnych działań. Część debaty stanowić będzie wyraźne określenie, jaki szczebel rządowy będzie odpowiedzialny za nowe działania.

Tyle sama Komisja.

Według T&E (European Federation for Transport and Environment) Przegląd nie uwzględnia zawartych w nowej Strategii Zrównoważonego Rozwoju (przyjętej zaledwie 9 czerwca br.!) celów operacyjnych dot. zrównoważonego transportu w dziedzinie zmian klimatycznych, wykorzystania energii, zanieczyszczenia powietrza i hałasu. Brak również jakiejkolwiek strategii osiągnięcia rzeczonych celów.

Konflikt pomiędzy SZR a Przeglądem widoczny jest w trzech istotnych aspektach. SZR definiuje cele nakierowane na przełamanie związku między wzrostem gospodarczym a wzrostem transportu, na redukcję gazów cieplarnianych związanych z transportem oraz na redukcję zanieczyszczenia powietrza i hałasu do poziomów nieszkodliwych dla zdrowia ludzkiego oraz środowiska naturalnego. Niestety w nowej polityce transportowej brak odniesienia do tych celów.

Poniżej prezentujemy link do stanowiska T&E: European Federation for Transport and Environment (w języku angielskim).