Toczą się międzyresortowe dyskusje nad kierunkami wydatkowania aż 100 mld zł przeznaczonych dla Polski na lata 2007-2013 w ramach wsparcia unijnego. Mamy pierwsze przymiarki odnośnie kwot przeznaczonych na poszczególne działania i gałęzi gospodarki.
Unijne dotacje – zasilone środkami z budżetu państwa - mają zostać rozdystrybuowane w ramach następujących programów operacyjnych:

- 16 Regionalnych Programów Operacyjnych – ok. 15,9 mld euro,
- PO Rozwój Polski Wschodniej - ok. 2,2 mld euro,
- PO Infrastruktura i Środowisko - ok. 21,3 mld euro,
- PO Kapitał ludzki - ok. 8,1 mld euro,
- PO Konkurencyjna gospodarka - ok. 7 mld euro,
- Programy Operacyjne Europejskiej Współpracy Terytorialnej - ok. 0,6 mld euro,
- PO Pomoc techniczna - ok. 0,2 mld euro.

Najbliższy sercom ekologów jest gigantyczny (mający skonsumować ponad 21 mld euro) Program Operacyjny "Infrastruktura i Środowisko". Program będzie podstawą wydatkowania środków na rzecz ochrony środowiska, jak i potencjalnie – ze szkodą dla jego stanu.

Wstępne alokacje proponowane w projekcie nr 2 programu (dostępnym u dołu strony)wskazują na to, że gros środków trafi do Ministerstwa Transportu i Budownictwa (odpowiedzialnego za wdrażanie projektów dot. infrastruktury transportowej), a znacznie mniejsza część do Ministerstwa Środowiska (odpowiedzialnego za projekty środowiskowe).

A oto wstępny proponowany podział środków w ramach PO IiŚ:

TRANSPORT (w gestii Ministerstwa Transportu i Budownictwa)

- ponad 7 mld euro na inwestycje drogowe (m.in.: budowa odcinków autostrad A1, A4 i A18, budowa odcinków dróg ekspresowych między największymi aglomeracjami, budowa obwodnic, przebudowa odcinków dróg krajowych)
- 1 miliard euro ekstra dla Polski Wschodniej na rozwój sieci drogowej.
- 400 mln euro na rozwój ośmiu lotnisk, które są częścią transeuropejskich sieci transportowych: Warszawa, Poznań, Łódź, Wrocław, Gdańsk, Rzeszów, Kraków i Katowice (pozostałe porty lotnicze będą mogły korzystać z pieniędzy w ramach regionalnych programów operacyjnych)
- 4 mld euro na infrastrukturę kolejową (modernizację szlaków, zakup taboru itd.)
- 400 mln euro na rozwój transportu morskiego i portów dla Gdańska, Gdyni, Szczecina, Świnoujścia, Polic, Elbląga, Darłowa i Kołobrzegu
- ponad 1,5 mld euro na miejską szynową komunikację publiczną (chętne są aglomeracje: warszawska, katowicka, wrocławska, łódzka, trójmiejska, krakowska, poznańska, bydgosko-toruńska, szczecińska)

ŚRODOWISKO (w gestii Ministerstwa Środowiska)

- 4,29 mld na inwestycje prośrodowiskowe.

ENERGETYKA (w gestii Ministerstwa Gospodarki)

- jedyne 470 mln euro na poprawę bezpieczeństwa energetycznego

ZDROWIE (w gestii Ministerstwa Zdrowia)

- 150 mln euro na program ratownictwa medycznego


Inwestycje w ramach PO IiŚ zostaną sfinansowane z EFRR oraz z Funduszu Spójności. Przypomnijmy, że w latach 2004-2006 w przypadku Funduszu Spójności obowiązuje zasada równego podziału środków między sektory transportu i środowiska. W nowym okresie programowania Komisja Europejska pozostawiła w gestii Państw Członkowskich decyzję o wielkości alokacji na poszczególne obszary priorytetowe.
Z przedstawionej wyżej wstępnej propozycji alokacji można wnosić, że w Polsce zasada pół na pół nie zostanie zachowana. Niestety, ze szkodą dla inwestycji środowiskowych. Liczby mówią same za siebie: aż 7 mld euro przeznaczy się na infrastrukturę drogową (nie licząc wsparcia dla kontroweryjnego pod względem ekologicznym rozwoju transportu lotniczego), w stosunku do 4,29 mld rezerwowanych na inwestycje prośrodowiskowe.

Po zatwierdzeniu projektu PO IiŚ przez Radę Ministrów dokument zostanie poddany konsultacjom społecznym. To wtedy środowisko organizacji ekologicznych zyska szansę wyrażenia sprzeciwu wobec faworyzowania inwestycji drogowych kosztem bardziej proekologicznych rozwiązań transportowych oraz kosztem inwestycji na rzecz poprawy stanu środowiska naturalnego.

Pierwszą taką inicjatywą konsultacyjną stał się zorganizowany w dniach 11-12 kwietnia br. warsztat mający na celu wypracowanie stanowiska POE wobec PO IiŚ (więcej w tekście: Konsultujemy projekt Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 w dziale programowanie 2007-2013 >> na poziomie krajowym).
Zaproszeni przez Polską Zieloną Sieć i Instytut na rzecz Ekorozwoju przedstawiciele organizacji pozarządowych, wsparci przez członków Koalicji POE na rzecz Funduszy Unijnych, przedyskutowali wstępną wersję dokumentu jeszcze przed jego zatwierdzeniem przez RM. W ten sposób POE znajdą się w awangardzie środowisk konsultacyjnych i będą dysponowały większą ilością czasu na podjęcie dialogu z resortami odpowiedzialnymi za zapisy PO IiŚ.

Stanowisko w sprawie PO IiŚ wkrótce zostanie zamieszczone na stronie Koalicji POE na rzecz Funduszy Unijnych.